
در این مقاله بررسی میکنیم که چگونه اینترنت اشیاء و سنسورهای هوشمند در خودروها میتوانند با تحلیل دادههای لحظهای، هشدارهای پیشگیرانه و ارتباط با سیستمهای ترافیکی، مانع از وقوع تخلف و ثبت خلافی شوند. همچنین تفاوت عملکرد خودروهای سنتی و هوشمند را از نظر مدیریت تخلفات بررسی کرده و نقش فناوریهایی مانند GPS، دادههای ابری و سیستمهای کمکراننده را در کاهش جریمهها تحلیل میکنیم.
اگر آینده خودروهای هوشمند و تخلفات رانندگی و تاثیر یکپارچه شدن سیستم هوشمند خودرو با زیرساختهای جادهای برای شما جالب است، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا با بررسی امکانات مختلف این خودروها نحوه کاهش خلافی خودرو را بررسی کنیم.
اینترنت اشیاء (IoT) در خودروها با استفاده از سنسورهای هوشمند و تحلیل داده لحظهای، به رانندگان در جلوگیری از تخلفات رانندگی کمک میکند. این فناوری با ارائه اطلاعات به موقع و هشدارهای هوشمند، باعث جلوگیری یا کاهش جریمههای احتمالی و حفظ ایمنی میشود. اینترنت اشیاء برای انجام این کار از عملکردهای زیر استفاده میکند:
سنسورهای هوشمند خودرو میتوانند سرعت و فاصله خودرو از دیگر وسایل نقلیه را به صورت مداوم رصد کنند. در صورت نزدیک شدن بیش از حد به خودرو جلویی یا تجاوز از سرعت مجاز، هشدار سنسور به صدا در میآید.
سنسورها و دوربینهای تعبیه شده در خودرو میتوانند علائم راهنمایی و رانندگی و محدودیتهای سرعت را تشخیص و به راننده اطلاع دهند.
سنسورهای خودرو نقاط کور را شناسایی میکنند و در صورت نزدیک شدن خودرو به آنها یا عابر پیاده، به راننده هشدار میدهند.
سنسورها وضعیت راننده مثل حرکات چشم و صورت را نیز بررسی میکنند. بنابراین، در صورت دیدن علائم خستگی یا حواس پرتی به او هشدار میدهند.
سنسورهای مختلف میتوانند وضعیت فنی خودرو شامل فشار باد لاستیک، سطح روغن و … را بررسی کنند و در صورت بروز مشکل به راننده مشکلات جدی و احتمالی را هشدار دهند.
خودروهای مجهز به اینترنت اشیاء میتوانند با سیستمهای هوشمند ترافیکی ارتباط برقرار کنند و اطلاعات ترافیک و مسیرهای جایگزین را دریافت کنند. به این ترتیب راننده میتواند از مسیرهای پرترافیک دوری کند.
با ادغام اطلاعات جمعآوری شده از سنسورها و استفاده از هوش مصنوعی، خودرو میتواند خطرات احتمالی را پیشبینی و از بروز تصادف جلوگیری کند.
اگر نیاز به جزئیات خلافی خودرو خود دارید، می توانید از طریق استعلام خلافی خودرو با جزئیات یک لیست کامل از اطلاعات مربوط به تخلفات ثبت شده برای ماشین خود را دریافت کنید.
اگر این جمله به این معنی باشد که با آگاهی رسانی لحظهای و در نتیجه جلوگیری از صدور خلافی و مداخله فعال در کنترل خودرو به راننده کمک میکنند، بله درست است. اما به یاد داشته باشید که این به معنی جادو کردن و اجازه ندادن برای ثبت تخلف رانندگی نیست!
اما سنسورهای هوشمند و IoT چگونه مانع از تخلف و صدور خلافی میشوند؟ این خودروها با امکانات و اعلانهای زیر مانع از اتفاق افتادن تخلف میشوند:
هشداردهندههای سرعت: سنسورهای GPS و دوربینهای تشخیص علائم جادهای میتوانند سرعت غیرمجاز را تشخیص دهند. بنابراین، در صورت عبور از سرعت مجاز بلافاصله به راننده هشدار میدهند. با این فناوری از ثبت تخلف سرعت غیرمجاز جلوگیری میشود.
سنسور فاصله سنج و ترمز اضطراری: اگر فاصله خودرو با خودرو جلویی خطرناک باشد، سیستم هشدار میدهد و در صورت نیاز، به صورت خودکار ترمز میگیرد. این سیستم نیز به شدت در کاهش تخلفات ناشی از رعایت نکردن فاصله طولی و تصادف از عقب موثر است.
سنسور هشدار خروج از مسیر: اگر خودرو بدون راهنما از خط خارج شود، سنسور هشدار میدهد. این فناوری نیز کمک میکند تا تخلفات تغییر ناگهانی مسیر یا حرکت مارپیچ کاهش پیدا کنند.
تشخیص علائم رانندگی: دوربینهای جلو خودرو میتوانند تابلوهای راهنمایی و رانندگی را بخوانند و به راننده هشدار دهند. این مزیت نیز از تخلفات ناشی از بیتوجهی به علائم جادهای جلوگیری می کند.
دستیار هوشمند پارک: به کمک سنسورهای التراسونیک و دوربینهای 360 درجه، خطر پارک دوبله یا توقف در محل غیر مجاز به حداقل میرسد.
گاهی اوقات نیاز است که تصویر ثبت شده از تخلف توسط دوربین های ترافیک شهری را نیز داشته باشید، برای این کار می توانید از استعلام خلافی خودرو همراه با عکس استفاده کنید.

در کنار مواردی که در بخش قبل گفتیم، در این بخش میخواهیم سیستمهای کمک راننده و خودکار در خودروهای هوشمند را بررسی کنیم:
سیستمهای کمک راننده در این خودروها شامل موارد زیر میشوند:
سیستم کنترل پایداری الکترونیکی: این سیستم با کنترل ترمزها و موتور، از لغزش و انحراف خودرو در شرایط مختلف جلوگیری میکند.
سیستم ترمز اضطراری خودکار: این سیستم در صورت تشخیص خطر تصادف، به صورت خودکار ترمز میکند تا از برخورد جلوگیری کند.
سیستم کنترل تطبیقی: این سیستم با حفظ فاصله ایمن از خودرو جلویی، سرعت خودرو را به طور خودکار تنظیم میکند.
سیستم کمکی پارک: که با کمک سنسورها در پارک کردن خودرو به راننده کمک میکند.
سیستم شناسایی علائم راهنمایی و رانندگی: علائم را شناسایی میکند و به راننده نشان میدهد.
در کنار این سیستمها، سیستمهای زیر نیز به جلوگیری از تخلفات رانندگی کمک میکنند:
سیستمهای خودران: خودروهای دارای این سیستم، میتوانند با سنسور، دوربین و هوش مصنوعی و بدون راننده مسیر را طی کنند.
سیستم V2X: این سیستم ارتباط بین خودرو رو زیرساختهای جادهای را برقرار میکند و اطلاعات ترافیکی و ایمنی را به اشتراک میگذارد.
علاوه بر این موارد تکنولوژیهای نوظهور دیگری شامل چراغهای ماتریکسی، آینههای مجازی و سیستمهای مبتنی بر رادار نیز به افزایش ایمنی و کاهش تخلفات جادهای کمک میکنند.
برای پیشگیری از هر یک از این موارد، سنسورها و دوربینهایی در خودرو تعبیه شده است. روشهای پیشگیری از سرعت غیرمجاز را میتوانید در جدول زیر ببینید.
روش | نحوه عملکرد | فناوریهای بهکاررفته | مزایا | نقش در کاهش خلافی سرعت |
دستیار هوشمند سرعت (ISA) | تشخیص علائم سرعت یا استفاده از GPS برای هشدار و گاهی محدودسازی خودکار سرعت | دوربین تشخیص علائم، GPS، نرمافزار تحلیل | هشدار سریع، کنترل فعال سرعت، تطبیق با موقعیت جغرافیایی | جلوگیری از عبور ناخواسته از حد مجاز سرعت |
دوربینهای کنترل سرعت | ثبت آنی سرعت خودرو و مقایسه با حد مجاز؛ ارسال تخلف به سیستم پلیس | رادار، لیزر، سیستم ویدئویی، پلاکخوان | ثبت مستند تخلف، کاهش سرعت در نقاط حادثهخیز | ایجاد بازدارندگی از طریق جریمه قطعی |
دوربینهای سرعتسنج متوسط | اندازهگیری سرعت متوسط بین دو نقطه برای تشخیص تخلفات پنهانشده | دوربین ورودی و خروجی + پلاکخوان + نرمافزار | شناسایی رانندگانی که فقط جلوی دوربین سرعت را کم میکنند | مقابله با تخلفات نمایشی و پنهانکاری سرعت |
روشهای پیشگیری از سبقت غیر مجاز را نیز در جدول زیر ببینید.
روش / سیستم | نحوه عملکرد | فناوریهای بهکاررفته | مزایا | نقش در کاهش تخلفات سبقت غیرمجاز |
هوش مصنوعی و تحلیل دادهها | تحلیل الگوهای رانندگی، شناسایی رفتار پرخطر، هشدار به راننده یا مراجع مربوطه | یادگیری ماشین، کلانداده، GPS، پایگاه داده ترافیکی | پیشبینی رفتار خطرناک قبل از وقوع، تصمیمسازی برای مدیریت شهری | پیشگیری هوشمندانه از سبقت غیرمجاز در نقاط پرریسک |
دوربینهای تشخیص سبقت غیرمجاز | ثبت سبقت در خطوط ممنوع یا خطرناک با تحلیل ویدئو و الگوریتم تشخیص حرکت | دوربینهای ویدئویی، هوش مصنوعی، تشخیص مسیر و حرکت | مستندسازی دقیق تخلف، ارسال آنی به سامانه پلیس، کاهش خطای انسانی | شناسایی و جریمه موثر رانندگان متخلف در محل |
سیستمهای هشداردهنده سبقت | شناسایی تمایل به سبقت در شرایط نامناسب و هشدار صوتی یا تصویری به راننده | سنسور فاصلهسنج، دوربین جلو، تحلیل مسیر و علائم | جلوگیری از سبقت در نقاط کور یا خطرناک، افزایش آگاهی لحظهای راننده | ممانعت پیشگیرانه از انجام سبقت در شرایط پرخطر |
اگر جزئیات اطلاعات در دسترس شما نیست یا نیازی به گرفتن خلافی یا جزئیات ندارید، می توانید به سادگی و تنها با داشتن پلاک خودرو خود خلافی خودرو بدون جزییات را دریافت کنید. طبیعی است که این لیست از لیست با جزئیات شامل اطلاعات کمتری است.
خودروهای هوشمند به کمک فناوری هایی شامل GPS، سنسورهای راداری و دوربین ها، از نزدیک شدن به دوربین های کنترل سرعت آگاه می شوند. این سیستم ها اطلاعات را دریافت و با تحلیل آنها و مقایسه آن با اطلاعات موقعیت مکانی دوربین های سرعت یاب، راننده را از وجود دوربین های کنترل سرعت مطلع می کنند.روش های اصلی آگاه سازی خودروهای از دوربین های کنترل سرعت شامل موارد موجود در جدول زیر است:
| روش آگاهسازی | نحوه عملکرد | فناوریهای بهکاررفته | مزایا | نقش در کاهش تخلفات |
| GPS و پایگاه داده | موقعیت خودرو با پایگاه داده دوربینها تطبیق داده شده و هشدار صادر میشود | GPS، نقشه دیجیتال، هشدار دهنده صوتی/تصویری | دقت بالا، بهروز شدن سریع، عملکرد بدون دید مستقیم | هشدار زودهنگام برای جلوگیری از تخلف سرعتی |
| سنسورهای راداری | ارسال امواج و دریافت بازتاب برای شناسایی اشیاء و موانع مانند دوربین | رادار، حسگر موج میلیمتری، الگوریتم تحلیل فاصله | تشخیص مستقل از موقعیت جغرافیایی، عملکرد در شرایط نوری نامناسب | شناسایی فیزیکی دوربینهای کنترل سرعت در مسیر |
| دوربین و پردازش تصویر | ثبت تصاویر جاده و تحلیل آن برای شناسایی دوربینهای نصبشده | دوربین جلو، الگوریتم بینایی ماشین، هوش مصنوعی | تشخیص دقیق با استفاده از دید مستقیم، افزایش دقت با دادههای GPS | کمک به واکنش سریع راننده در صورت نزدیک شدن به دوربین |
| سیستمهای ADAS | شناسایی علائم جادهای و تطبیق سرعت خودرو با اطلاعات مسیر و شرایط | تشخیص علائم ترافیکی، کروز کنترل تطبیقی، هشدار خروج از مسیر | سیستم چندکاره با قابلیت همافزایی، افزایش ایمنی کلی رانندگی | هشدار ترکیبی برای کاهش خطر و احتمال تخلف سرعت |

نقش GPS و داده های ابری در جلوگیری از عبور از چراغ قرمز، بسیار پررنگ است. مهم ترین موارد در رابطه با این موضوع شامل موارد زیر می شوند:
تشخیص موقعیت دقیق خودرو: با استفاده از GPS خودرو به صورت لحظه ای موقعیت خود را نسبت به تقاطع و چراغ های راهنمایی ثبت می کند.
شناسایی نزدیک شدن به تقاطع دارای چراغ: سیستم GPS خودرو با نقشه های دیجیتال ترکیب می شود و در صورت نزدیک شدن به یک تقاطع کنترل شده فعال می شود.
دریافت اطلاعات چراغ های راهنمایی از طریق داده های ابری: وضعیت چراغ ها شامل قرمز، زرد و سبز و زمان باقی مانده تا اغییر آنها از طریق سرورهای ترافیکی به خودرو ارسال می شود.
نمایش هشدار به راننده: در صورتی که خودرو در حال نزدیک شدن به چراغ قرمز باشد و احتمال عبور وجود داشته باشد، هشدارهای صوتی و تصویری صادر می شوند.
تحلیل سرعت و مسافت برای محاسبه امکان توقف ایمن: سیستم هوشمند یا در نظر گرفتن سرعت خودرو، فاصله تا تقاطع و وضعیت چراغ، تشخیص می دهد که آیا امکان توقف ایمن وجود دارد یا خیر.
کاهش خودکار سرعت ترمزگیری اضطراری در خودروهای پیشرفته: در خودروهای مجهز به سیستم کمک راننده، خودرو می تواند به طور خودکار سرعت را کاهش دهد یا ترمز بگیرد تا از عبور
سیستم هوشمند با در نظر گرفتن سرعت خودرو، فاصله تا تقاطع و وضعیت چراغ، تشخیص میدهد که آیا امکان توقف ایمن وجود دارد یا نه.
در خودروهای مجهز به سیستمهای کمکراننده (مثل ADAS)، خودرو میتواند بهطور خودکار سرعت را کاهش دهد یا ترمز بگیرد تا از عبور از چراغ قرمز جلوگیری کند.
حتی در شرایطی که دید مستقیم به چراغ وجود ندارد (مثلاً در پیچ یا باران)، دادههای ابری به راننده اطلاعرسانی دقیق میدهند.
تمرکز این سیستمها بر پیشگیری است نه فقط شناسایی تخلف؛ همین موضوع منجر به کاهش چشمگیر ثبت خلافی میشود.
در کنار گرفتن خلافی خودرو به صورت منظم، بررسی و استعلام خلافی گواهینامه رانندگی یعنی تخلفاتی که باعث درج نمره منفی در گواهینامه شما میشوند نیز اهمیت زیادی دارد. علت این اهمیت این است که نمره منفی در صورت تکرار تخلف و افزایش نمره منفی میتواند باعث ابطال گواهینامه شما شود.
فناوری نقش پراهمیتی در صنعتی حمل و نقل در سالهای اخیر داشته است. خودروهای هوشمند نتیجه همین تحول هستند. مقایسه بین خودروهای هوشمند و سنتی میتواند اهمیت فناوری در کاهش تخلفات رانندگی را بهتر نشان دهد. در ادامه مقایسه بین خودروهای سنتی و هوشمند را از نظر پارامترهای مختلف بررسی میکنیم.
در خودروهای سنتی، شناسایی و واکنش به تابلوهای جادهای تنها به عهده راننده است. این موضوع احتمال خطا یا بیتوجهی را افزایش میدهد.
در مقابل خودروهای هوشمند، با کمک دوربینهای تشخیص علائم رانندگی، تابلوها را شناسایی میکنند و در صورت نیاز هشدار میدهند یا سرعت را کم میکنند.
خودروهای سنتی هیچ ابزاری برای هشدار سرعت ندارند و فقط میتوان به کیلومتر شمار تکیه کرد. اما در خودروهای هوشمند از دستیارهای سرعت یا ISA استفاده میشود که در صورت تجاوز از سرعت مجاز، هشدار میدهند یا مداخله میکنند.
خودروهای قدیمی تنها در شرایط واکنش سریع راننده از تصادف جلوگیری میکنند. اما در خودروهای هوشمند با سنسورهای تشخیص فاصله و و ترمز اضطراری، احتمال بروز برخورد تا حد قابلتوجهی کاهش پیدا میکند.
راننده خودرو سنتی باید با نگاه مستقیم و حدسی نسبت به تغییر مسیر یا سبقت تصمیم بگیرد. اما خودروهای هوشمند با استفاده از سنسور نقاط کور این کار را انجام میدهند.
در خودروهای سنتی، هیچ تحلیل از رفتار راننده وجود ندارد. اما در خودروهای هوشمند رفتارهای راننده تحلیل میشود و با شناسایی الگوهای پر خطر به راننده یا پلیس هشدار میدهد.
طبیعی است که در خودروهای سنتی وابستگی 100% به مهارت راننده وجود دارد. اما در خودروهای هوشمند، سیستمهای کمکی بخشی از این مسئولیت را برعهده میگیرند.
در جدول زیر میتوانید این مقایسه را به صورت خلاصه ببینید.
| ویژگیها | خودروهای سنتی | خودروهای هوشمند |
| واکنش به علائم جادهای | نیاز به تشخیص دستی توسط راننده | تشخیص خودکار علائم + هشدار هوشمند |
| کنترل سرعت | صرفا کیلومترشمار دستی | دستیار سرعت + هشدار یا کاهش خودکار سرعت |
| پیشگیری از تصادف | نیاز به عکسالعمل سریع راننده | سنسور فاصله + ترمز اضطراری |
| شناسایی نقطه کور | دید مستقیم و تشخیص انسانی | سنسورهای هشدار نقطه کور |
| تحلیل رفتار راننده | بدون تحلیل یا دادهبرداری | استفاده از داده و هوش مصنوعی برای پیشبینی تخلفات |
| وابستگی به مهارت راننده | کاملا وابسته | کاهش وابستگی با سیستمهای کمکراننده (ADAS) |
| میزان احتمال ثبت تخلف | بالا (در صورت بیتوجهی راننده) | بسیار کمتر (با هشدار و اصلاح قبل از وقوع تخلف) |

اینترنت اشیاء در فرهنگسازی رانندگی مسئولانه نقش مهم و رو به رشدی دارد. این فناوری با اتصال خودرو به شبکهای از سنسورها، دادههای ترافیکی، دوربینها و سرورهای مرکزی به راننده کمک میکند تا رفتار خود را مطابق قوانین تنظیم کنند.
با هشدارهای لحظهای درباره سرعت، فاصله با خودروهای دیگر، وضعیت چراغ راهنمایی و …، راننده به مرور عادت میکند که با دقت بیشتری رانندگی کند. علاوه براین، دادههایی که از رفتار رانندهها جمع آوری میشود. به پلیس راهور و نهادهای دیگر کمک میکند تا برنامههای هدفمندی را بر اساس آمار واقعی طراحی و اجرا کنند.
یکی از تحولات مهم فناوری در حملونقل هوشمند این است که به رانندگان این امکان را میدهد تا قبل از وقوع تخلف، هشدارهای لازم را دریافت کنند. این ارتباط معمولا توسط اپلیکیشنهای موبایل، بلوتوث، اینترنت یا سیستمهای یکپارچه خودروهای مدرن برقرار میشود.
اما چگونه با اتصال خودرو به تلفن همراه، هشدار قبل از وقوع تخلف دریافت میکنیم؟
اپلیکیشنهای کنترل سرعت و وضعیت جاده: با اتصال GPS خودرو به اپلیکیشنهای ترافیکی مثل google maps یا اپهای تخصصی داخلی، راننده در لحظه از وجود دوربینهای کنترل سرعت، نقاط حادثه خیز یا محلهای عبور ممنوع مطلع میشود.
هشدار لحظهای برای عبور از سرعت مجاز یا خطوط ممنوع: برخی اپلیکیشنها با دریافت داده از ECU یا سنسورهای خودرو، بهمحض عبور از سرعت مجاز یا نزدیک شدن به مناطق کنترلشده، هشدار صوتی یا نوتیفیکیشن ارسال میکنند.
تحلیل رفتار راننده و ارائه بازخورد: اپلیکیشنهای متصل میتوانند دادههای رانندگی را تحلیل کنند و به راننده توصیههایی برای بهبود رفتار در رانندگی ارائه دهند.
هماهنگی با سیستمهای درون خودرویی: در خودروهای هوشمند، سیستمهای مانند دستیار راننده، تشخیص تابلو و ترمز اضطراری از طریق موبایل قابل تنظیم و مشاهده هستند.
هشدارهای اختصاصی از مرکز راهنمایی و رانندگی: برخی سیستمها در کشورها یا شهرهای هوشمند، اطلاعات تخلفاتی ثبتشده یا در حال وقوع را از طریق پیامک یا نوتیفیکیشن اپ به راننده اعلام میکنند.
در مقاله خودروهای خودران و آینده خلافی: آیا هوش مصنوعی هم جریمه میشود؟ به طور مفصل بررسی کردیم که خودران بودن و دوران هوش مصنوعی چه تاثیری بر جریمه ها و تخلفات رانندگی خواهد داشت
در پاسخ به این سوال باید گفت که این خودروها بدون راننده و کاملا بر مبنای هوش مصنوعی و الگوریتم های یادگیری ماشین کار می کنند. این امکانات احتمال تخلف این خودروها را تا حد زیادی کاهش می دهد، اما همچنان یک احتمال کمی وجود دارد. اما این احتمال صفر نیست، چرا؟
چون زیرساخت های شهری نوز انسان محور اند.
همزیستی را رانندگان انسانی چالش برانگیز است.
خطای نرم افزاری یا سنسورها نیز ممکن است اتفاق بیفتد.
در آینده خودروهای بدون راننده تخلف نخواهند کرد. دست کم نه عمدا ولی تا زمانی که همه جاده ها، وسایل نقلیه و زیرساخت ها به صورت یکپارچه هوشمند نشوند، نمی توان انتظار تخلف صفر داشت. با این حال، تعداد و شدت تخلفات به طرز بسیار قابل توجهی کاهش پیدا خواهند کرد، چون هوش مصنوعی هیچ وقت عجله نمی کند، خسته نمی شود و قانون را نادیده نمی گیرد.
به اتصال دستگاهها و سنسورهای هوشمند خودرو به اینترنت برای دریافت و ارسال اطلاعات در لحظه گفته میشود.
با هشدار دادن در مواقع سرعت غیرمجاز، نزدیک شدن به چراغ قرمز یا فاصله کم با خودرو جلویی.
خیر، اما میتوانند قبل از ثبت تخلف، به راننده هشدار داده و از جریمه جلوگیری کنند.
بله، برخی کیتهای IoT بهصورت جداگانه قابل نصب روی خودروهای قدیمی هستند.
معمولا بله، برای دریافت اطلاعات ترافیکی و آپدیتهای هشدار دهنده به اینترنت نیاز است.
هشدار سرعت، هشدار تغییر لاین، شناسایی علائم ترافیکی و بهبود دقت رانندگی.
از دوران دانشجویی و با ورود به یک آگهی کارآموزی مسیر حرفهای آغاز شد؛ مسیری که قرار بود در حوزه شبکه ادامه پیدا کند اما به شکل غیرمنتظرهای به دنیای تولید محتوا تغییر جهت داد. همانجا استعداد در نوشتن کشف شد و از آن زمان، نوشتن به بخش جداییناپذیر زندگی کاری تبدیل شد.