انواع سند خودرو؛ سند تک برگ خودرو و چند برگ خودرو و تفاوت آن ها

در این مقاله به بررسی کامل و جامع انواع اسناد خودرو شامل سند قطعی، سند کمپانی و برگ سبز پرداخته ایم و تفاوت های آن ها را توضیح داده ایم. همچنین شما با ساختار و جزئیات سند تک برگ خودرو، مدارک لازم برای صدور آن و مزیت های امنیتی آن آشنا می شوید. در ادامه، به بررسی سند چند برگ خودرو، نحوه شکل گیری آن در معاملات متعدد و پاسخ به این سوال که آیا سند چند برگ نشان دهنده مشکل در خودرو است یا خیر، خواهیم پرداخت تا با دیدی باز و اطلاعاتی کامل اقدام به خرید و فروش نمایید.

در دنیای خرید و فروش خودرو، آگاهی از انواع اسناد مالکیت و تفاوت میان آن ها، کلید اصلی یک معامله امن و قانونی است. این مقاله به بررسی کامل انواع سند خودرو، از جمله سند تک برگ مخصوص خودروهای صفر و سند چند برگ مربوط به خودروهای دست دوم می پردازد و با تشریح تفاوت های فنی و حقوقی آن ها، راهنمای جامعی برای شناخت صحیح مدارک خودرو در اختیار شما قرار می دهد.

انواع سند خودرو کدامند؟

وقتی صحبت از خرید و فروش خودرو می شود، اولین چیزی که ذهن خریدار و فروشنده را درگیر می کند، (سند و برگه) ماشین و استعلام خلافی خودرو است. اما شاید برایتان جالب باشد بدانید که در اصطلاح حقوقی و اداری، یک خودرو معمولا دارای سه نوع سند اصلی است که هر کدام کاربرد و جایگاه خاص خود را دارند. شناخت تفاوت بین این اسناد، کلید یک معامله امن و قانونی است.

در ادامه هر یک از این اسناد را به زبان ساده بررسی می کنیم:

• سند قطعی:  مدرک قانونی و دائمی مالکیت که نام خریدار نهایی در آن درج شده است.

• سند کمپانی: سند موقت و انتقالی که تا زمان صدور سند قطعی، مالکیت خودروهای صفر را اثبات می کند.

• برگ سبز: شناسنامه فنی و پلیسی خودرو که حاوی مشخصات مالک و ویژگی های ماشین است.

هر خودرو در سیستم اداری و حقوقی کشور با این سه سند شناخته می شود: سند کمپانی به عنوان مدرک مالکیت موقت برای خودروهای نو، برگ سبز به عنوان شناسنامه فنی و پلیسی خودرو و در نهایت سند قطعی به عنوان سند مالکیت قانونی و دائمی. درک تفاوت این سه، شما را در انجام معاملات مطمئن تر یاری می کند.

برگ سبز خودرو چیست؟

یکی از مهم ترین مراحل پس از تنظیم قرارداد خرید و فروش خودرو، مراجعه به مراکز تعویض پلاک است. در این مرحله، پلیس راهور وظیفه دارد اصالت وسیله نقلیه را بررسی کرده و هویت مالک و راننده را احراز کند. این کار معمولاً از طریق استعلام گواهینامه خودرو انجام می شود. پس از تکمیل این مراحل و تایید صحت اطلاعات، مدرکی با عنوان (برگ سبز خودرو) صادر می شود. اما این برگه دقیقا چیست و چه اطلاعاتی در آن ثبت می شود؟ در ادامه به طور کامل این سند مهم را بررسی می کنیم.

برگ سبز خودرو در واقع یکی از اسناد رسمی و مهم خودرو است که از سوی پلیس راهور صادر می شود. این برگه نقش یک شناسنامه فنی و حقوقی را برای ماشین ایفا می کند و حکم سند مالکیت خودرو را دارد. در برگ سبز، علاوه بر مشخصات دقیق فنی خودرو، اطلاعات هویتی مالک نیز درج شده است.

نکته بسیار مهمی که در برگ سبز وجود دارد، شماره مالکیت خودرو (که گاهی به آن شماره ثنا نیز می گویند) است. این شماره شناسه یکتایی است که مالکیت شما را نسبت به خودرو در سیستم پلیس و ثبت احوال مشخص می کند.

ساختار و اطلاعات مندرج در برگ سبز

بر اساس قوانین جدید تعویض پلاک، نحوه صدور برگ سبز برای خودروهای صفر (نو) و دست دوم (کارکرده) متفاوت است. در ادامه جزئیات هر کدام را می خوانیم:

۱. برگ سبز خودروهای صفر (سند تک برگی)

برای خودروهای نو، برگ سبز به صورت تک برگی صادر می شود. این سند شامل دو بخش اصلی است که اطلاعات کامل خودرو و مالک را در خود جای داده است:

بخش اول: مشخصات فنی خودرو در این قسمت، ویژگی های فنی و شناسه ای ماشین به شرح زیر درج می شود:

• نوع خودرو

• رنگ خودرو

• تعداد سیلندر

• تعداد چرخ ها

• ظرفیت خودرو

• تعداد محورها

• شماره موتور

• شماره شاسی

• شناسه وسیله نقلیه

بخش دوم: مشخصات فردی مالک

این بخش شامل اطلاعات هویتی شخصی است که خودرو به نام او ثبت شده است:

• نام و نام خانوادگی مالک

• نام پدر

• کد ملی

• شماره شناسنامه

• محل صدور شناسنامه

• تاریخ تولد

۲. برگ سبز خودروهای دست دوم (سند دو برگی)

اگر خودرو مورد نظر دست دوم باشد و قبلا مالک دیگری داشته باشد، برگ سبز آن به صورت دو برگی صادر می شود. در این حالت، برگ سبز نشان دهنده سابقه معامله و انتقال خودرو از مالک قبلی به مالک جدید است. ساختار اطلاعات در این نوع برگ سبز نیز مشابه سند تک برگی است و شامل تمام مشخصات فنی و هویتی ذکر شده در بالا می باشد.

برگ سبز خودرو چه فرقی با سند خودرو یا سند کمپانی دارد؟

برای درک درست تفاوت میان مدارک خودرو، باید بدانید هر کدام چه کاربردی دارند. سند کمپانی سند اولیه کارخانه است که در صورت گم شدن نیاز به آگهی در روزنامه دارد، اما سند قطعی که در دفترخانه ثبت می شود امنیت بالایی دارد و رونوشت آن همیشه موجود است. در ادامه تفاوت ها و نکات مهم بیمه ای را به صورت خلاصه می خوانید:

• سند کمپانی: سندی است که مستقیما توسط کارخانه سازنده صادر می شود و شامل مشخصات فنی خودرو و اطلاعات مالک است. در صورت گم شدن این سند، حتما باید آگهی گم شدن آن را در روزنامه کثیرالانتشار منتشر کنید تا بتوانید المثنی بگیرید.

• سند قطعی: سندی است که در دفترخانه اسناد رسمی ثبت می شود (مشابه سند ملکی). مزیت مهم آن امنیت بالاست؛ چون رونوشتی از آن در دفترخانه باقی می ماند و در صورت گم شدن، بدون دردسر و نیاز به آگهی روزنامه ای می توانید رونوشت بگیرید.

• برگ سبز: مدرکی است که پلیس راهور پس از احراز هویت و بررسی اصالت خودرو صادر می کند و حکم شناسنامه فنی و پلیسی خودرو را دارد.

• نکته مهم در مورد بیمه: علاوه بر نوع سند، وضعیت بیمه خودرو نیز حائز اهمیت است. اگرچه داشتن بیمه شخص ثالث برای نقل و انتقال الزامی است، اما برای خودروهای ارزشمند یا صفر، بررسی بیمه بدنه نیز ضروری است تا در صورت بروز حادثه یا سرقت، سرمایه شما محافظت شود.

سند تک برگ خودرو چیست؟

همان طور که بالاتر در برگ سبز خودروهای صفر اشاره کردیم، سند تک برگ خودرو در واقع همان سند رسمی و معتبری است که در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم و ثبت می شود. این سند که معمولا به صورت یک برگه صادر می گردد، دارای اعتبار قانونی بالایی است و با داشتن شماره و شناسه اختصاصی، به راحتی قابل استعلام و پیگیری است. وجود مهر برجسته نیز نشان دهنده رسمی بودن این سند است. در سند تک برگ، تمام جزئیات معامله شامل مشخصات دارایی، مبلغ معامله و اطلاعات هویتی و سکونتی طرفین به دقت درج می شود.

مدارک برای صدور سند تک برگ خودرو

برای تنظیم و صدور سند تک برگ خودرو، حضور خریدار و فروشنده در مراکز تعویض پلاک الزامی است. پس از تحویل مدارک و تکمیل مراحل اداری، سند جدید صادر خواهد شد. طبق عرف، هزینه های مربوط به تعویض پلاک و انتقال سند بر عهده خریدار است، در حالی که پرداخت کلیه خلافی ها و جریمه های خودرو به عهده فروشنده می باشد.

مدارک مورد نیاز به تفکیک به شرح زیر است:

مدارک لازم برای فروشنده

مدارک فروشنده شامل موارد زیر است:

• اصل سند کارخانه سازنده (سند کمپانی)

• اصل سند مالکیت (برگ سبز)

• اصل شناسنامه و کارت ملی فروشنده (یا وکیل قانونی)

• برگه عدم خلافی خودرو

• فیش پرداخت هزینه های شهرداری و انتقال سند

مدارک لازم برای خریدار

خریدار نیز به مدارک زیر نیاز دارد:

• اصل شناسنامه و کارت ملی

• اصل بیمه نامه شخص ثالث با اعتبار کافی

• مدرک احراز سکونت (قبض آب، برق یا گاز به نام خریدار) یا سند مالکیت منزل و اجاره نامه دارای کد رهگیری

• اصل کارت معاینه فنی (توجه داشته باشید خودروهای کمتر از ۴ سال ساخت از ارائه معاینه فنی معاف اند).

مزیت های سند تک برگ خودرو

سند تک برگ خودرو به دلیل ساختار الکترونیکی و امنیتی خود، از مزیت های قابل توجهی نسبت به اسناد قدیمی برخوردار است. مهم ترین ویژگی این سند، امنیت بسیار بالای آن است؛ چون به صورت دستی نوشته نمی شود، امکان جعل آن تقریبا غیرممکن است. صدور این سند کاملا توسط سیستم های نرم افزاری و بدون دخالت عامل انسانی انجام می شود که این امر مانع از بروز خط خوردگی یا اشتباه در متن سند می شود.

از سوی دیگر، تمام جزئیات و مفاد معامله با دقت و وضوح کامل در سند درج می شوند. ثبت دقیق مشخصات و اطلاعات هویتی و فنی، شفافیت معامله را تضمین می کند. علاوه بر این، حذف فرآیندهای دستی و کاغذبازی های سنتی، باعث صرفه جویی در مصرف کاغذ و تسریع در روند تعویض سند شده است.

سند چند برگ خودرو چیست؟

وقتی خودرویی صفر از کارخانه تحویل داده می شود، دارای سند کمپانی یا سند قطعی تک برگی است. اما به محض اینکه این خودرو برای اولین بار در دفترخانه اسناد رسمی به نام خریدار جدید منتقل شود، ساختار سند تغییر می کند. در واقع، سند مالکیت قبلی در دفترخانه باقی می ماند و یک برگه انتقال جدید به آن اضافه می گردد که به آن سند دو برگی می گویند. اگر این روند معامله و انتقال نام تکرار شود، به ازای هر بار خرید و فروش، یک برگه دیگر به سند اضافه شده و در نهایت سند چند برگ شکل می گیرد.

• شکل گیری در معاملات: سند چند برگ مخصوص خودروهای دست دوم است و با هر بار انتقال نام در دفترخانه، یک برگه جدید به آن اضافه می شود.

• تفاوت با سند تک برگ: تنها تفاوت اصلی این دو سند در تعداد برگه هاست؛ در حالی که سند تک برگ مخصوص خودروهای صفر است، سند چند برگ نشان دهنده سابقه انتقال و مالکیت های متعدد خودرو است.

سند چند برگ خودرو مشکلی دارد؟

بسیاری از افراد نگران هستند که خودرویی که سند چند برگ دارد، دچار مشکل فنی یا معضلی باشد. اما واقعیت این است که تعداد برگه های سند لزوما نشان دهنده کیفیت یا سلامت خودرو نیست. این تصور که خودروهای چند دست معامله شده حتما مشکل دار هستند، همیشه صحیح نیست.

وضعیت فنی و سلامت یک خودرو به عوامل دیگری بستگی دارد که مهم ترین آن ها عبارتند از:

• نحوه نگهداری و مراقبت از خودرو

• انجام سرویس های دوره ای و به موقع

• تعویض به موقع روغن موتور و مایعات

• سبک رانندگی و استفاده از ماشین

بنابراین، اگر مالکان قبلی به خوبی از خودرو نگهداری کرده باشند، حتی با وجود چند بار انتقال و تبدیل شدن سند به چند برگ، خودرو همچنان می تواند سالم و بدون مشکل باشد.

تفاوت سند تگ برگ خودرو و چند برگ خودرو

با توجه به توضیحات ارائه شده، نکته کلیدی این است که تفاوت میان سند تک برگ و چند برگ صرفا به تعداد دفعات معامله خودرو برمی گردد. به این معنا که با هر بار فروش خودرو، یک برگه رسمی دفترخانه ای شامل مشخصات مالک جدید، به سند کمپانی اولیه اضافه می شود.

جمع بندی

در نهایت، شناخت دقیق انواع اسناد خودرو از جمله برگ سبز، سند تک برگ و چند برگ، نقش بسیار مهمی در امنیت و سلامت معاملات دارد. تفاوت میان سند تک برگ و چند برگ تنها به تعداد دفعات انتقال نام بستگی دارد و لزوما نشان دهنده کیفیت فنی خودرو نیست؛ بنابراین با بررسی دقیق مدارک و رعایت نکات گفته شده، می توانید خریدی مطمئن و بدون دغدغه داشته باشید.، می توان این ریسک ها را به حداقل رساند.