این راهنما به بررسی مبالغ جریمه، کدهای تخلف، سهم تقصیر در تصادفات و قوانین برخورد با پارک خودروهای سنگین در معابر مسکونی می پردازد؛ همچنین مراحل پیگیری شکایت از دود و سروصدا با سامانه های ۱۱۰ و ۱۳۷، متن آماده استشهادیه محلی و توقفگاه های مجاز رانندگان را آموزش می دهد.
توقف خودروهای سنگین (مانند کامیون، تریلی، اتوبوس، مینی بوس و جرثقیل) در کوچه ها و بافت های مسکونی تخلف راهنمایی و رانندگی است و پیگرد قانونی دارد. حضور این خودروها در معابر کم عرض علاوه بر مسدود کردن مسیر تردد، آسیب به آسفالت و کور کردن دید رانندگان هنگام خروج از پارکینگ، با تولید آلودگی صوتی و دود ناشی از درجا کار کردن موتور همراه است. رانندگانی که این وسایل نقلیه را در بافت مسکونی پارک می کنند، علاوه بر جریمه نقدی، با خطر حمل خودرو با جرثقیل و انتقال به پارکینگ مواجه خواهند شد.
نرخ و کد جریمه پارک ماشین سنگین در مناطق مسکونی
بر اساس قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، توقف و تردد وسایل نقلیه سنگین در بافت شهری و مسکونی مشمول عناوین و کدهای تخلف زیر است:
| عنوان تخلف | کد تخلف | مبلغ جریمه در کلان شهرها | مبلغ جریمه در سایر شهرها |
|---|---|---|---|
| عبور یا توقف وسایل نقلیه باربری سنگین و اتوبوس در معابر شهری در ساعات غیرمجاز | ۲۱۴۰ | ۹۰,۰۰۰ تومان | ۶۰,۰۰۰ تومان |
| هر نوع توقف که منجر به سد معبر یا اختلال در عبور و مرور شود | ۲۱۰۱ | ۹۰,۰۰۰ تومان | ۶۰,۰۰۰ تومان |
| توقف در محل ممنوع (حتی در صورت نبود تابلو، به دلیل ابعاد غیرمجاز) | ۲۱۴۳ | ۸۰,۰۰۰ تومان | ۶۰,۰۰۰ تومان |
| تولید آلودگی صوتی و صدای نامتعارف (روشن گذاشتن موتور و گاز دادن) | ۲۱۲۵ | ۱۰۰,۰۰۰ تومان | ۶۰,۰۰۰ تومان |
رانندگان وسایل سنگین موظفند وضعیت جریمه های ثبت شده پلاک خود را از طریق روش هایی مانند استعلام خلافی خودرو با کد ملی و سامانه های آنلاین بررسی کنند تا به علت تجمع جرایم، پلاک وسیله نقلیه در سامانه پلیس راهور توقیف نشود. جزئیات تمامی کدهای تخلف در بخش لیست جریمه های رانندگی به صورت کامل درج شده است.
آیا پارک خودرو سنگین در کوچه بدون تابلوی «پارک ممنوع» قانونی است؟
بسیاری از رانندگان وسایل نقلیه سنگین به این بهانه که «کوچه تابلوی پارک ممنوع ندارد» اقدام به توقف می کنند. با این حال، طبق قوانین راهنمایی و رانندگی:
ماده ۱۶۳ آیین نامه راهنمایی و رانندگی: هرگونه توقفی که سبب انسداد راه، محدود شدن دید رانندگان دیگر یا ایجاد خطر برای عابران شود، حتی بدون وجود تابلوی ایستادن ممنوع، غیرمجاز است.
تعهد پایانه های باربری و مسافربری: دارندگان اتوبوس های برون شهری و کامیون ها موظف هستند خودروی خود را پس از اتمام فعالیت روزانه به پایانه های عمومی، تیرپارک ها یا پارکینگ های استاندارد خارج از بافت مسکونی منتقل کنند.

مراحل قانونی پیگیری + شماره های تماس
اگر همسایه ای دارید که با پارک مداوم خودروی سنگین، گاز دادن صبحگاهی، دود اگزوز یا سد معبر آرامش محله را سلب کرده است، برای جلوگیری از تنش و درگیری مستقیم، مراحل زیر را طی کنید:
۱. تماس با فوریت های پلیسی (۱۱۰)
اولین و سریع ترین اقدام، تماس با شماره ۱۱۰ است. هنگام تماس:
موقعیت دقیق کوچه و پلاک ماشین سنگین را اعلام کنید.
به اپراتور گزارش دهید که خودروی سنگین مسیر تردد ساکنان را مسدود کرده یا در ساعات استراحت آلودگی صوتی و دودی ایجاد می کند.
پلیس راهور موظف است گشت راهنمایی را اعزام کرده و در صورت حضور نیافتن راننده، قبض جریمه صادر و دستور انتقال صادر کند.
۲. گزارش سد معبر به سامانه ۱۳۷ شهرداری
شهرداری طبق ماده ۵۵ قانون شهرداری ها موظف به رفع سد معبر در معابر عمومی است. در صورتی که وسیله نقلیه برای روزهای متوالی در یک نقطه رها شده باشد، تماس با ۱۳۷ روند جمع آوری و صدور اخطاریه شهری را به جریان می اندازد.
۳. ثبت شکایت حقوقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی (مزاحمت و ممانعت از حق)
در صورت تکرار مداوم و بی توجهی راننده به تذکرات پلیس، اهالی کوچه می توانند با استشهادیه محلی و تهیه عکس/فیلم از وضعیت دود، صدا و مسدود شدن راه، دادخواستی تحت عنوان «مزاحمت و ممانعت از حق» از طریق دفاتر خدمات قضایی به دادسرا ارسال کنند. مرجع قضایی می تواند دستور فوری برای توقیف و انتقال دائمی وسیله صادر کند.

نمونه متن استشهادیه محلی برای ثبت شکایت
اگر تذکرات شفاهی و تماس با پلیس ۱۱۰ نتیجه نداد، موثرترین اقدام قانونی برای توقیف و انتقال دائمی وسیله، تنظیم «استشهادیه محلی» و ضمیمه کردن آن به دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا شورای حل اختلاف است.
متن زیر یک فرم استاندارد و کامل حقوقی است که تمامی ابعاد مزاحمت (سد معبر، دود، صدا و خسارت به معبر) را پوشش می دهد:
موضوع: استشهادیه محلی در خصوص ایجاد مزاحمت، سد معبر و سلب آسایش عمومی ناشی از توقف خودرو سنگین
به مراجع محترم قضایی، انتظامی و شهرداری
احتراماً اینجانبان امضاکنندگان ذیل، همگی مالکان، ساکنان و اهالی کوچه ......................... واقع در محله .........................، خیابان .........................، با رعایت موازین شرعی و قانونی شهادت می دهیم:
مالک/راننده محترم خودروی سنگین از نوع ......................... به شماره پلاک ......................... به صورت مستمر و بر خلاف قوانین راهنمایی و رانندگی و مقررات شهری، اقدام به پارک وسیله نقلیه خود در این کوچه مسکونی و کم عرض می نماید.
این اقدام منجر به بروز مشکلات جدی زیر برای اهالی محل شده است:
ایجاد سد معبر: مسدود شدن مسیر رفت وآمد خودروهای سواری ساکنان و ناممکن شدن تردد احتمالی خودروهای امدادی (آتش نشانی و اورژانس).
آلودگی صوتی و دودی: روشن نگه داشتن و گاز دادن های ممتد برای گرم کردن موتور در ساعات پایانی شب و ابتدای صبح که موجب سلب آرامش و آزار کودکان و بیماران تنفسی شده است.
کور کردن زاویه دید: کاهش شدید میدان دید هنگام خروج از درب پارکینگ منازل و افزایش احتمال تصادف با عابران پیاده.
تخریب زیرساخت: ایجاد نشست در آسفالت و آسیب به لوله کشی شهری بر اثر وزن غیرمجاز وسیله نقلیه.
با وجود تذکرات مکرر، نامبرده همچنان از انتقال وسیله نقلیه به پایانه ها و پارکینگ های استاندارد خارج از بافت مسکونی خودداری می کند.
لذا از مراجع ذی صلاح تقاضا داریم در راستای حفظ حقوق عامه و آرامش ساکنان، دستور فوری جهت اعمال قانون، رفع مزاحمت و هدایت خودروی مذکور به پارکینگ های مجاز را صادر فرمایند.
جدول مشخصات و امضای اهالی محل
| ردیف | نام و نام خانوادگی | شماره پلاک / واحد | شماره تماس | امضا و اثر انگشت |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | ............................ | .............................. | .............................. | ....................... |
| ۲ | ............................ | .............................. | .............................. | ....................... |
| ۳ | ............................ | .............................. | .............................. | ....................... |
| ۴ | ............................ | .............................. | .............................. | ....................... |
| ۵ | ............................ | .............................. | .............................. | ....................... |


