فک پلاک چیست؟ (مراحل فک پلاک + مدارک مورد نیاز)

فک پلاک فرآیندی است که طی آن پلاک خودرو از مالک قبلی جدا شده و امکان انتقال رسمی خودرو به مالک جدید فراهم می شود. این کار معمولاً هنگام خرید و فروش خودرو در مراکز تعویض پلاک انجام می شود و شامل مراحلی مانند ارائه مدارک، بازدید فنی خودرو، تحویل پلاک قبلی و صدور پلاک جدید است. آشنایی با مدارک موردنیاز، نحوه دریافت نوبت اینترنتی، پیگیری وضعیت پلاک و قوانین مربوط به مسئولیت خریدار و فروشنده می تواند باعث انجام سریع تر و بدون مشکل این فرآیند شود.

فک پلاک خودرو یکی از مراحل مهم و قانونی در فرآیند خرید و فروش خودرو محسوب می شود و بدون انجام آن انتقال مالکیت به صورت رسمی کامل نخواهد شد. بسیاری از خریداران و فروشندگان خودرو درباره مراحل فک پلاک، مدارک موردنیاز، نحوه دریافت نوبت اینترنتی و پیگیری وضعیت پلاک سوال دارند. آشنایی با روند انجام فک پلاک و نکات مهم مربوط به آن می تواند از بروز مشکلات حقوقی و اتلاف وقت در مراکز تعویض پلاک جلوگیری کند.

فک پلاک چیست؟

فک پلاک به فرآیندی گفته می شود که طی آن پلاک یک خودرو از مالک قبلی جدا شده و برای انتقال به مالک جدید آزاد می شود. این کار معمولاً هنگام خرید و فروش خودرو یا خروج خودرو از کشور انجام می گیرد. انجام فک پلاک باعث جلوگیری از مشکلات حقوقی و تضمین انتقال رسمی مالکیت خودرو می شود. در این میان، گاهی این سوال پیش می آید که تفاوت فک پلاک و تعویض پلاک چیست؟ در واقع، فک پلاک تنها به معنای جدا کردن و فک کردن پلاک قبلی است، اما تعویض پلاک شامل کل فرآیند فک پلاک فروشنده و نصب پلاک جدید برای خریدار می شود.

مراحل فک پلاک چگونه است؟

برای انجام فک پلاک خودرو، خریدار و فروشنده باید به یکی از مراکز رسمی تعویض پلاک مراجعه کنند تا مراحل انتقال پلاک و ثبت مالکیت انجام شود. حضور هر دو طرف معامله در این مراکز معمولاً الزامی است تا مدارک بررسی و فرآیند قانونی بدون مشکل انجام شود. در صورتی که فروشنده امکان حضور نداشته باشد، می تواند با تنظیم وکالت نامه رسمی، اختیار انجام مراحل فک پلاک را به خریدار یا شخص دیگری واگذار کند.

بهتر است فروشنده حتی الامکان در زمان تعویض پلاک حضور داشته باشد تا از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری شود؛ زیرا تا زمانی که پلاک از خودرو جدا نشده باشد، مسئولیت تخلفات احتمالی همچنان متوجه مالک قبلی خواهد بود. مراحل انجام فک پلاک خودرو به طور کلی شامل موارد زیر است:

• مراجعه خریدار و فروشنده به یکی از مراکز رسمی تعویض پلاک

• دریافت برگه نوبت پس از ورود به پارکینگ مرکز

• تحویل مدارک مورد نیاز به باجه تعیین شده

• بررسی مدارک و انجام فرآیند انتقال مالکیت و پرداخت هزینه ها

• مراجعه به بخش فنی برای بازدید خودرو و انجام فک پلاک

• تحویل پلاک قبلی به انبار پلاک

• تعیین زمان دریافت پلاک جدید

• نصب پلاک جدید روی خودرو

در صورتی که خودرو صفر کیلومتر باشد یا پیش از این پلاکی نداشته باشد، معمولاً پلاک جدید در مدت کوتاهی و اغلب کمتر از یک ساعت صادر و تحویل داده می شود.

تا چه زمانی می توانیم فک پلاک خودرو را انجام دهیم؟

بهتر است فک پلاک خودرو در کوتاه ترین زمان ممکن پس از انجام معامله انجام شود تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری شود. به طور کلی برای انجام فک پلاک محدودیت زمانی مشخصی در نظر گرفته نشده است، اما تا زمانی که پلاک از روی خودرو جدا نشده باشد، مسئولیت تخلفات یا حوادث احتمالی همچنان بر عهده مالک قبلی خواهد بود. به همین دلیل توصیه می شود این مرحله در سریع ترین زمان ممکن انجام شود.

مدارک لازم برای فک پلاک کدامند؟

برای انجام فرآیند فک پلاک در مراکز تعویض پلاک، ارائه برخی مدارک ضروری است تا مالکیت خودرو بررسی و انتقال پلاک به صورت قانونی انجام شود. مهم ترین مدارک مورد نیاز برای فک پلاک شامل موارد زیر است:

• اصل سند مالکیت خودرو (برگ سبز) به همراه کپی برابر با اصل

• مبایعه نامه یا قرارداد فروش خودرو به همراه کپی

• کارت ملی مالک خودرو به همراه کپی

• برگه عدم خلافی خودرو

• بیمه نامه معتبر شخص ثالث

• کارت معاینه فنی معتبر (در صورت مشمول بودن خودرو)

• رسید پرداخت هزینه های مربوط به تعویض یا صدور پلاک بر اساس تعرفه های اعلام شده

ارائه کامل این مدارک باعث می شود مراحل فک پلاک در مرکز تعویض پلاک سریع تر و بدون مشکل انجام شود

مدارک لازم برای دریافت پلاک فک شده

برای دریافت پلاک جدید پس از فک پلاک، خریدار باید برخی مدارک را به مرکز تعویض پلاک ارائه دهد تا احراز هویت و محل سکونت او انجام شود. مهم ترین مدارک موردنیاز عبارت اند از:

• اصل شناسنامه و کارت ملی خریدار

• یکی از قبوض خدماتی مانند برق، آب یا گاز به نام خریدار برای تأیید محل سکونت

• مدارک مربوط به احراز محل سکونت خریدار

• وکالت نامه فک پلاک (در صورتی که فروشنده حضور نداشته باشد)

در صورتی که وکالت نامه ارائه نشود، لازم است فروشنده برای انجام مراحل فک پلاک همراه خریدار در مرکز تعویض پلاک حضور داشته باشد.

مدارک مورد نیاز فروشنده برای فک پلاک

برای انجام مراحل فک پلاک در مرکز تعویض پلاک، فروشنده نیز باید برخی مدارک مربوط به هویت و مالکیت خودرو را همراه داشته باشد. این مدارک برای تأیید مالکیت و انجام قانونی فرآیند تعویض پلاک بررسی می شوند. مهم ترین مدارک مورد نیاز فروشنده عبارت اند از:

• اصل سند فروش کارخانه سازنده خودرو

• اصل کارت شناسایی خودرو (کارت خودرو)

• اصل سند مالکیت خودرو

• اصل شناسنامه و کارت ملی فروشنده

• اصل بیمه نامه معتبر شخص ثالث

• اصل کارت معاینه فنی خودرو (در صورت مشمول بودن)

همراه داشتن کامل این مدارک باعث می شود مراحل فک پلاک در مرکز تعویض پلاک سریع تر و بدون مشکل انجام شود.

درخواست فک پلاک اینترنتی

برای ساده تر و سریع تر شدن فرآیند فک پلاک و تعویض پلاک، امکان دریافت نوبت و ثبت درخواست فک پلاک اینترنتی فراهم شده است. به این ترتیب، بدون معطلی در صف های حضوری می توانید زمان مراجعه خود را از قبل مشخص کنید.

برای این کار کافی است وارد سامانه نوبت دهی پلیس به نشانی https://nobatdehi.epolice.ir/   شوید و با انتخاب تاریخ و مرکز موردنظر، نوبت فک پلاک خود را رزرو کنید. استفاده از این سامانه باعث می شود فرآیند تعویض پلاک شما با نظم بیشتری انجام شود و زمان کمتری از شما گرفته شود.

نحوه استعلام پلاک فک شده

استعلام پلاک فک شده با استعلام پلاک خودرو تفاوت دارد. در واقع استعلام پلاک معمولاً پیش از انجام معامله انجام می شود تا خریدار از وضعیت قانونی خودرو مطمئن شود، اما فک پلاک مرحله ای است که بعد از تنظیم مبایعه نامه و برای انتقال رسمی مالکیت انجام می شود.

معمولاً خریدار پیش از خرید خودرو اقدام به استعلام پلاک می کند تا از سرقتی نبودن خودرو، نداشتن مشکلات حقوقی و وضعیت ثبت پلاک آن اطمینان پیدا کند. این کار کمک می کند معامله با اطمینان بیشتری انجام شود و از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری گردد.

پس از امضای مبایعه نامه، طرفین باید برای انجام مراحل فک پلاک به مراکز تعویض پلاک مراجعه کنند تا پلاک قبلی از خودرو جدا شده و در صورت نیاز پلاک جدید به نام مالک جدید صادر شود. بررسی و استعلام وضعیت پلاک پیش از انجام این مراحل، یکی از مهم ترین اقداماتی است که خریدار باید در فرآیند خرید خودرو انجام دهد.

پیگیری فک پلاک

پس از فروش خودرو، ممکن است فروشنده به خریدار وکالت دهد تا مراحل فک پلاک را به تنهایی در مرکز تعویض پلاک انجام دهد. در چنین شرایطی بهتر است فروشنده حتماً وضعیت فک پلاک را پیگیری کند تا مطمئن شود پلاک از روی خودرو برداشته شده و دیگر مسئولیتی متوجه او نیست. اگر برای شما هم سوال است که تاریخ فک پلاک چیست، باید بدانید که این تاریخ دقیقا همان روزی است که پلاک در سیستم راهور از نام شما خارج و از روی خودرو باز می شود.

برای استعلام فک پلاک ماشین فروخته شده می توانید از روش های زیر استفاده کنید:

• بررسی و استعلام تاریخچه پلاک خودرو از طریق برخی سامانه های آنلاین خدمات خودرو

• مشاهده آخرین وضعیت پلاک و اینکه آیا همچنان به نام شما ثبت شده است یا خیر

• اطمینان از اینکه پلاک از خودرو جدا شده و به مالک جدید منتقل یا غیرفعال شده است

با پیگیری وضعیت پلاک، فروشنده می تواند مطمئن شود که در صورت بروز تخلف یا حادثه، مسئولیتی متوجه او نخواهد بود.

بیشتر بخوانید: شکایت عدم تعویض پلاک خودرو

برای فک پلاک به کجا باید مراجعه کنیم

برای انجام فک پلاک خودرو باید به مراکز تعویض پلاک یا مراکز نقل و انتقال خودرو مراجعه کنید. این مراکز زیر نظر پلیس راهنمایی و رانندگی (ناجا) فعالیت می کنند و تمامی مراحل مربوط به بررسی خودرو، جداسازی پلاک قبلی و صدور پلاک جدید در همین مراکز انجام می شود. معمولاً خریدار و فروشنده باید به صورت همزمان در این مراکز حضور داشته باشند تا فرآیند انتقال پلاک به صورت قانونی انجام شود.

اگر یکی از طرفین معامله امکان حضور در مرکز تعویض پلاک را نداشته باشد، می تواند از طریق تنظیم وکالت نامه در دفترخانه اسناد رسمی این اختیار را به طرف مقابل یا شخص دیگری واگذار کند. در اینجا ممکن است بپرسید وکالت فک پلاک چیست؟ این وکالت سندی رسمی است که به شخص دیگری اجازه می دهد به جای مالک، امور مربوط به تعویض پلاک را انجام دهد. رایج ترین انواع وکالت در این شرایط عبارت اند از:

• وکالت فروش خودرو: با تنظیم این وکالت، فروشنده اختیار انجام مراحل نقل و انتقال و فک پلاک را به خریدار یا فرد دیگری می دهد و دیگر نیازی به حضور شخصی او در مرکز تعویض پلاک نخواهد بود.

• وکالت کاری: در این نوع وکالت، خریدار به عنوان وکیل فروشنده معرفی می شود و می تواند به تنهایی به مرکز تعویض پلاک مراجعه کرده و مراحل فک پلاک و انتقال پلاک را انجام دهد.

با این حال، در صورتی که خریدار پس از دریافت وکالت برای فک پلاک اقدام نکند، فروشنده باید از طریق روش های قانونی برای پیگیری و انجام فک پلاک اقدام کند.

نکات مهم درمورد فک پلاک ماشین

قبل از اقدام برای فک پلاک خودرو، آشنایی با برخی نکات و جزئیات مهم می تواند از بروز مشکلات احتمالی و اتلاف وقت جلوگیری کند. در فرآیند تعویض پلاک و انتقال مالکیت خودرو، هزینه ها، مسئولیت های خریدار و فروشنده، نحوه پرداخت ها و برخی قوانین اجرایی وجود دارد که بهتر است از قبل درباره آن ها اطلاع داشته باشید. در جدول زیر مهم ترین نکات مربوط به فک پلاک خودرو به صورت خلاصه و کاربردی آورده شده است تا دید واضح تری از مراحل و شرایط این فرآیند داشته باشید.

شکایت فک پلاک خودرو چیست و چه زمانی انجام می شود؟

دادخواست فک پلاک زمانی مطرح می شود که خریدار پس از معامله و دریافت وکالت، در مهلت تعیین شده برای تعویض پلاک اقدام نکند و همچنان با پلاک فروشنده تردد کند. در این حالت فروشنده برای جلوگیری از ادامه سوءاستفاده، باید اقدام قانونی کند. اما برای شکایت فک پلاک کجا باید رفت؟ در این حالت:

• فروشنده باید به مراجع قضایی (مانند شورای حل اختلاف یا دادگاه های حقوقی) مراجعه کرده و دادخواستی مبنی بر توقیف پلاک فک نشده ثبت کند. ثبت درخواست فک پلاک خودرو فروخته شده از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می شود..

• صرف اطلاع دادن به پلیس راهنمایی و رانندگی معمولاً نتیجه ای ندارد، زیرا پلیس تنها بر اساس ادعا نمی تواند پلاک را توقیف کند.

• بنابراین پیگیری این موضوع باید از طریق دادگاه و روند قانونی انجام شود.

از طرف دیگر اگر شما خریدار خودرو باشید و علیه شما شکایت فک پلاک ثبت شده باشد، معمولاً با انجام تعویض پلاک و انتقال رسمی آن می توانید مشکل و شکایت را برطرف کنید.

همچنین بسیاری از افراد درباره مدت زمان نگهداری پلاک فک شده سوال دارند. طبق قانون جدید فک پلاک خودرو وتبصره ماده ۵ آیین نامه راهنمایی و رانندگی:

• پلیس راهنمایی و رانندگی پلاک های فک شده را حداکثر تا یک سال نگهداری می کند.

• اگر مالک قبلی در این مدت برای استفاده مجدد از پلاک مراجعه نکند، پلاک با حفظ سوابق در سامانه شماره گذاری به متقاضیان جدید اختصاص داده می شود.

بنابراین مدت اعتبار نگهداری پلاک فک شده یک سال است و پس از آن امکان واگذاری آن به افراد دیگر وجود دارد.

سخن آخر

فک پلاک خودرو یکی از مراحل ضروری برای انتقال قانونی مالکیت خودرو است که باید در مراکز تعویض پلاک و با ارائه مدارک لازم انجام شود. آگاهی از مراحل انجام، مدارک موردنیاز و نحوه نوبت تعویض پلاک می تواند روند انجام این کار را سریع تر و بدون مشکل پیش ببرد. با رعایت این نکات، خریدار و فروشنده می توانند فرآیند انتقال خودرو را با اطمینان و بدون دردسر انجام دهند.